Van verplichting naar meerwaarde creëren voor je medewerkers en je organisatie
Ja, AI-geletterdheid is een verplichting vanuit de Europese AI-Act, maar het is ook cruciaal om je organisatie AI-volwassen te maken. AI gaat een steeds duidelijkere positie innemen in ons werk, is aanwezig in IT-systemen en draagt bij aan onze werkprocessen. Daarmee wordt het essentieel voor medewerkers om meer kennis te krijgen van AI. Niet alleen in je huidige werk, maar ook om te kunnen blijven participeren in (mogelijk) toekomstige banen.
Vanaf februari 2025 zijn organisaties verplicht te investeren in de AI-geletterdheid van medewerkers die met AI-systemen werken. Maar wat houdt dit dan in? En hoe wordt de implementatie meer dan een afvinklijstje, maar een echte bijdrage aan de organisatiedoelstellingen?

Wat is AI-Geletterdheid?
Het is belangrijk om de AI-technologie te begrijpen, zodat je de effecten op je leven en werk kunt inschatten. AI-geletterdheid houdt in dat je de basisfuncties van AI-technologie begrijpt, AI toepast in verschillende scenario’s en ethische kwesties zoals gelijkheid, transparantie en verantwoording overweegt. AI-geletterdheid omvat:
- Weten en Begrijpen van AI-technologie: Het begrijpen van wat AI is, hoe het werkt en de verschillende soorten AI, zoals machine learning en deep learning.
- Gebruiken en Toepassen van AI-technologie: Het kennen van de verschillende toepassingen van AI in het dagelijks leven, zoals spraakherkenning, beeldherkenning en aanbevelingssystemen.
- Evalueren en Creëren met AI-technologie: Hogere orde denkvaardigheden zoals evalueren, beoordelen, voorspellen en ontwerpen van AI-toepassingen.
- Ethiek en AI-technologie: Het begrijpen van de ethische implicaties van AI, zoals bias, privacykwesties en de impact op de arbeidsmarkt.
Iedereen die met AI werkt, moet kennis en begrip hebben van AI-systemen. De mate van deze kennis hangt echter af van het type systeem. De AI-wet laat in het midden hoe AI-geletterdheid wordt bijgebracht. Iemand die werkt met AI-ideeën en tekstgeneratoren hoeft minder diepgaand geletterd te zijn dan iemand die met AI-gestuurde gezichtsherkenningssoftware werkt.
Overigens zegt de AI-Act niets over wanneer je voldoende opgeleid bent. Die inschatting moet je als organisatie zelf maken en is afhankelijk van het soort systemen waarmee je werkt en hoe hoog z’n systeem ingeschaald wordt in de risico-categorieën van de wet.

Digitale informatievaardigheden en AI-Geletterdheid
Digitale geletterdheid vormt de basis voor AI-geletterdheid. Zonder een goed begrip van digitale technologieën is het moeilijk om de complexiteit van AI te begrijpen en effectief te gebruiken. Om AI goed in te zetten, is het belangrijk dat er ook nog steeds geïnvesteerd wordt in informatievaardigheden en competenties, zoals:
- De informatievraag verhelderen;
- Een zoekstrategie bepalen en uitvoeren;
- De informatie op basis van bruikbaarheid, relevantie en betrouwbaarheid selecteren en evalueren;
- De informatie diepgaand verwerken;
- De informatie synthetiseren en organiseren om een samenhangend antwoord of product te presenteren.
AI en de Productiviteit in Organisaties
Het bevorderen van digitale en AI-geletterdheid in organisaties verhoogt de productiviteit aanzienlijk. Werknemers die goed op de hoogte zijn van digitale en AI-technologieën kunnen efficiënter werken, betere beslissingen nemen en innovatie stimuleren. AI-geletterdheid stelt werknemers in staat om AI-tools effectief te gebruiken, wat kan leiden tot verbeterde marketingstrategieën, data-gedreven beslissingen en meer gestroomlijnde werkprocessen.
Nieuwe Vaardigheden
Met de komst van AI gaat het niet alleen om het aanleren van AI-vaardigheden of het kunnen bedienen en gebruiken van de technologie. Er ontstaat een scala aan nieuwe banen, waarin andere talenten noodzakelijk zijn. Het kunnen switchen tussen banen en je vaardigheden snel eigen maken wordt cruciaal. Dit vraagt om aanpassingsvermogen en flexibiliteit. Waar vroeger vaardigheden ongeveer vijf jaar geldig waren, zijn veel van die vaardigheden nu al na twee jaar achterhaald.
Hoe AI-Geletterdheid Stimuleren?
Enkele manieren om de AI-geletterdheid te stimuleren is, natuurlijk een bewustwordingstraject starten. Hierbij kunnen de volgende onderdelen helpen.
Praktijkgerichte ervaring
Bewustwording en vaardigheden leren, begint bij het gebruik ervan.
Door generatieve AI laagdrempelig aan te bieden, vanuit een veilige context van pilots, kunnen medewerkers vaardigheden opdoen. Op deze wijze laat je medewerkers experimenteren met AI-tools in een gecontroleerde omgeving om praktische ervaring op te doen.
Gebruiksvriendelijke tools
Introduceer AI-tools die gebruiksvriendelijk zijn en geen diepgaande technische kennis vereisen. Zorg voor duidelijke handleidingen en tutorials om het gebruik van deze tools te vergemakkelijken.
Neem AI beleid mee als integraal onderdeel van je I-beleid
Het kan helpen om een Ai beleid op te stellen en AI-richtlijnen te introduceren. Integreer ethische overwegingen in de AI-trainingen om medewerkers bewust te maken van de mogelijke risico’s en verantwoordelijkheden bij het gebruik van AI. Bespreek casestudies en praktijkvoorbeelden om ethische dilemma’s en best practices te illustreren
Workshops en training onderdeel van HR-beleid
Organiseer workshops en trainingen om medewerkers de basisprincipes van AI en de specifieke AI-tools die in de organisatie worden gebruikt, bij te brengen. Zorg daarnaast voor een continu leerproces. Stimuleer medewerkers om op de hoogte te blijven van de nieuwste trends en technologieën in AI door middel van conferenties, webinars en vakliteratuur.
Neem AI-beleid mee als integraal onderdeel van je IT-beleid:
Het kan helpen om een Ai beleid op te stellen en AI-richtlijnen te introduceren. Integreer ethische overwegingen in de AI-trainingen om medewerkers bewust te maken van de mogelijke risico’s en verantwoordelijkheden bij het gebruik van AI. Bespreek casestudies en praktijkvoorbeelden om ethische dilemma’s en best practices te illustreren
AI-geletterdheid en SafeGPT
SafeGPT biedt een toegankelijk platform waarmee je binnen je organisatie op een veilige manier met AI kunt beginnen. Het platform is zo ontworpen dat medewerkers zonder diepgaande technische kennis snel aan de slag kunnen. Daarnaast biedt SafeGPT bij de implementatie de benodigde ondersteuning en deskundigheid, zodat je snel en pragmatisch met AI en AI-geletterdheid aan de slag kunt gaan.
Onze experts begeleiden je door het hele proces, van het opzetten van pilots tot het uitvoeren van trainingen en workshops, en zorgen ervoor dat ethische overwegingen en best practices integraal onderdeel zijn van het leertraject. SafeGPT helpt, wanneer gewenst ook bij het opstellen van AI-beleid en richtlijnen, zodat je organisatie niet alleen voldoet aan de regelgeving, maar ook optimaal profiteert van de voordelen van AI. Wij delen graag onze uitgebreide expertise op dit gebied om ervoor te zorgen dat jouw medewerkers goed voorbereid zijn op de toekomst en kunnen bijdragen aan een innovatieve en efficiënte werk omgeving.